Over de schilderijen

Beide gaanderijen werden voorzien van geschilderde panelen, een unicum in een Nederlands protestantse kerk. Van deze panelen zijn die van 1640 bewaard gebleven op hun oorspronkelijke plaats. Van deze 9 panelen zijn er 4 gesigneerd door Joris van Schooten (1587 – 1652). Dit zijn de nummers 3, 4, 8 en 9. De schilderijen stellen voor:

Adam en Eva in het paradijs en de verdrijving eruit

Adam en Eva verdreven uit het paradijs

Adam en Eva verdreven uit het paradijs

Eva staat centraal, Adam volgt. Men ziet in de boom de slang; voorts veel dieren: de Leeuw (van Juda), konijntjes (symbool van vruchtbaarheid- als het zand van de zee), eenhoorn- symbool van zuiverheid, de papegaai de vogel die “Ave” roept en zo naar de parallel Maria – Eva verwijst.

De Annunciatie

Aankondiging_aan_Maria

Dit paneel is nogal beschadigd geweest; er is vrij veel aan bijgewerkt.

Aanbidding der herders

aanbidding_herders

Men ziet het Kind met Maria, Jozef, de herders en boeren en boerinnen, alsmede de koe, de os en de ezel. De vrouw op de voorgrond biedt een ei aan: een symbool van vruchtbaarheid en daarmee van hoop en opstanding.

Kruisiging

Kruisiging

Men ziet de kruisiging van Jezus en de twee misdadigers. Op de voorgrond Romeinse soldaten de kleding van Jezus verdobbelen. Voorts de Romeinse hoofdman en achter het kruis van Jezus Maria, Maria Magdalena en waarschijnlijk Johannes, die zijn handen naar Jezus uitstrekt. Aan de linker zijde van het kruis bij de paardekop, spottende Joden. Geheel rechts de stad Jeruzalem. De hoofdfiguren worden als het ware door het touw verbonden: Christus in het volle licht, de hoofdman, die Hem zal erkennen als Gods Zoon en de misdadiger, die tot hem bidt en vergeving krijgt.

Kruisafname

Kruisafname
De compositie van dit schilderij is het spiegelbeeld van Rubens kruisafname in de kathedraal van Antwerpen. Een belangrijk verschil is, dat het schilderij van Rubens verticaal is, terwijl dit schilderij horizontaal is.

Opstanding

Opstanding

Dit schilderij heeft erg geleden. Men ziet de opgestane Christus. Een engel wijst naar het lege graf.

Hemelvaart

hemelvaart

Laatste Oordeel

laatste_oordeel

Links komen de gestorvenen uit hun graven: Uiterst links de schilder Joris van Schooten, rechts van hem zijn vader. In het midden van het tafereel ziet men de scheiding tussen de gezaligden (naar links) en de verdoemden (naar rechts). Links van de tronende Christus in een
wolk de 4 Evangelisten.

De Kroon des Levens

Kroon_des_Levens

Rechts boven ontvangt de mens in witte kleren en met een palmtak in zijn handen van een engel de krans der overwinning. Het is een paneel vol vreugde en muziek.

De schilderijen op de andere gaanderij werden geschilderd door Carel Fabricius. Helaas zijn zij in de vorige eeuw verkocht. Gelukkig zijn er drie van bewaard gebleven in het Rijksmuseum te Amsterdam. De volgende gelijkenissen uit het Nieuwe Testament staan er op afgebeeld: De rijke man en de arme Lazarus, de farizeeër en de tollenaar, en de verloren zoon.

lees meer over De Kroon des Levens →

Het Doophek

Het Doophek is vervaardigd in 1640. Oorspronkelijk stond het voor de kansel en het altaar. De lezenaar in de vorm van een zwaan stond er toen op. De koperen doopbogen zijn uit 1750.

De Preekstoel

De Preekstoel is een barok meubel en is afkomstig uit de streek rondom Tongeren. Hij heeft tijdens de restauratie van de Hooglandse kerk aldaar een tijdlang in het koor dienst gedaan.

Het orgel

Het orgel is in 1789 – 1790 gebouwd door Andries Wolferts te Rotterdam met gebruikmaking van materiaal uit het vorige orgel, dat in 1672 tweedehands aangekocht was. Het orgel heeft 27 stemmen verdeeld over 2 klavieren (hoofdwerk en rugwerk) en een vrij pedaal. Meer over het orgel.

Gebrandschilderde ramen

De gebrandschilderde ramen aan weerszijden van het orgel zijn in 1930 geschonken. Zij zijn naar een ontwerp van A. J. Zwart.