Beleidsplan Evangelisch-Lutherse Gemeente Leiden (ELGL) 2015 – 2020

Vastgesteld in de kerkenraad d.d. 16 juni 2015 te Leiden

Inleiding

Doel van dit beleidsplan is duidelijk te maken waarvoor de Evangelisch-Lutherse Gemeente Leiden staat, hoe zij wil omgaan met huidige en toekomstige ontwikkelingen en hoe zij richting wil geven aan haar gemeente-zijn. Naast in hoofdlijnen voortzetten van het beleid van de afgelopen jaren wil de kerkenraad in de komende jaren extra aandacht geven aan het diaconaal-maatschappelijke karakter van de ELGL en aan het pastoraat. Daarnaast hopen wij in de komende jaren twee jubilea te vieren, 500 jaar Reformatie in 2017 en het 400jarig bestaan van ons kerkgebouw in 2018. Wij hopen en verwachten dat dit plan zal bijdragen aan de kwaliteit van ons gemeente-zijn.

Opzet van het beleidsplan

Het beleidsplan omvat vier delen: In de “Visie op de gemeente” willen wij verduidelijken, waar de Evangelisch-Lutherse gemeente voor staat en wat haar missie is. In het tweede deel, “Wie zijn wij” wordt de huidige situatie van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Leiden beschreven. In deel drie en vier proberen wij een inschatting te geven van de toekomst van de gemeente en beschrijven wij concrete plannen voor de komende jaren.

1. Visie op de gemeente

De Evangelisch-Lutherse Gemeente Leiden is een zelfstandige regionale gemeente binnen de Protestantse kerk van Nederland. De gemeente heeft een specifiek Lutherse identiteit, die vooral zichtbaar wordt in de eredienst. In de liturgie is veel aandacht voor het woord, de muziek en de gemeentezang. De activiteiten buiten de eredienst worden gedragen door een kleine groep betrokken gemeenteleden.

De missie van de ELGL luidt:

De Evangelisch-Lutherse gemeente Leiden wil een open en gastvrije gemeente zijn. Onze identiteit is geworteld in de eeuwenoude Lutherse traditie, die ons aanzet tot leven vanuit het geloof en de genade van God. Wij willen mensen die zich verbonden voelen met de lutherse traditie en manier van gemeente-zijn, of zich daardoor aangetrokken voelen, een thuishaven bieden. Centraal staan daarbij de eredienst en het pastoraat. De ELGL wil daarnaast leden en mensen buiten de gemeente ondersteunen in praktische noodsituaties en werkt daarbij samen met andere kerkelijke organisaties in Leiden en omgeving.

2. Wie zijn wij?

2.1. De gemeente

De ELGL heeft 286 leden, die verspreid in de Leidse regio en Bollenstreek wonen. Sommigen komen zelfs van nog verder. Ongeveer 40% woont in Leiden zelf. Van deze 286 leden zijn er 95 belijdend lid. De leeftijdsopbouw is weer gegeven in de onderstaande grafiek:

De ELGL houdt momenteel 2 kerkdiensten(2e en 4e zondag) per maand en er zijn diensten met Goede Vrijdag, Pasen Pinksteren en Kerstmis. De kerkdiensten worden gemiddeld door ongeveer 25 mensen bezocht. Daarnaast zijn er andere gemeenteactiviteiten. Er is een cantorij die op projectbasis 2-3 keer per jaar aan de eredienst meewerkt. Catechese of doopcatechese vindt naar behoefte plaats. Er wordt regelmatig in oecumenisch verband samengewerkt voor oecumenische vieringen, vespers, gespreksavonden en leerhuis-avonden of kringen op projectbasis. Daarnaast worden er ook regelmatig bijeenkomsten georganiseerd als een gemeenteuitstapje of gezamenlijke maaltijden al dan niet in combinatie met een kerkdienst. Aan deze activiteiten nemen gemiddeld ca. 30 mensen deel.

De gemeenteleden kennen elkaar vrij goed en leven met elkaar mee. Er is veel zorg naar elkaar toe. Toch is de gemeenschap niet gesloten en nieuwe leden en gasten kunnen meestal gemakkelijk aansluiting vinden.

2.2. Het bestuur van de gemeente

De gemeente maakt onderdeel uit van de Protestantse Kerk in Nederland en werkt dus volgens de kerkorde van deze kerk. De ELGL is een zelfstandige gemeente, naast de veel grotere Protestantse Gemeente Leiden (PGL) (die immers tot het grondgebied van Leiden is beperkt), maar werkt er wel mee samen. De ELGL heeft een vertegenwoordiger in de Algemene Kerkenraad van de PGL. Op diaconaal vlak vindt samenwerking plaats via diaconaal centrum De Bakkerij. De ELGL neemt deel aan het Leids kerkblad met eigen pagina’s. Er wordt (oecumenisch) samengewerkt met Vredeskerk – Maranathawijk en de Oud Katholieke Parochie.

De omvang van de kerkenraad is aan de omvang van de gemeente aangepast en bestaat uit 2 ouderlingen, 2 diakenen en 2 kerkrentmeesters en een ouderling-kerkelijk werker (0,4 FTE) Daarnaast is er een koster en een organist (met twee vervangers) aangesteld. De kerkenraad werkt volgens een Huishoudelijk Reglement. Daarnaast bestaan er commissies voor de volgende taken:

De feestcommissie, die gezellige bijeenkomsten en uitstapjes voorbereidt

De redactiecommissie van het Lutherse deel van het Leids Kerkblad, één ervan heeft tevens zitting in de redactiecommissie van het Leids Kerkblad. Deze commissie is ook verantwoordelijk voor de website www.luthersekerkleiden.nl

2.2.1. De ouderling-kerkelijk werker

De ELGL heeft een ouderling-kerkelijk werker voor 0,4 FTE in dienst, die in ruim de helft van de diensten voorgaat; de andere diensten worden geleid door gastpredikanten. De ouderling-kerkelijk werker legt pastorale bezoeken bij gemeenteleden af en onderhoudt contacten tot andere kerken en maatschappelijke organisaties Bij behoefte verzorgt de ouderling-kerkelijk werker catechese en kringwerk. Het takenpakket bij aanstelling was: 50% gemeenteopbouw; 50% pastoraat.

2.2.2.De ouderlingen

De ouderlingen zijn medeverantwoordelijk voor de eredienst en pastoraat, zij regelen de invalbeurten van gastpredikanten en gaan als “ouderling van dienst” mede voor in de eredienst.

2.2.3. De kerkrentmeesters

De kerkrentmeesters zorgen voor de fondsenverwerving (o.a. Kerkbalans en de collecten), het beheer en onderhoud van kerk en andere gebouwen, de exploitatie van de gebouwen, het contracteren van personeel, het optreden als werkgever en het uitvoeren daarbij behorende personeelsbeleid, de administratie van de gemeente (het gemeenteregister, de doop, trouw, belijdenisboeken), het zorgdragen voor een goede archivering.

2.2.4. De diakenen

De diakenen zijn verantwoordelijk voor de goede besteding van de inkomsten van de diaconie uit collecten, giften of het vermogen. De diakenen staan met raad en daad – en zonodig met financiële ondersteuning – , leden van de gemeente bij die in stoffelijke nood verkeren of zorg nodig hebben. Zij hebben een signaalfunctie voor het pastoraat en leggen ook zelf zieken- en andere huisbezoeken af. Daarnaast onderhouden zij contacten met andere diaconieën in Leiden en werken samen aan gemeenschappelijke projecten.

2.2.6. De koster

De koster regelt de exploitatie van de kerkelijke gebouwen, zorgt voor het dagelijkse beheer van de gebouwen en zorgt voor de goede orde tijdens de diensten en tijdens de verhuur. Daarnaast verzorgt de koster de catering tijdens bijeenkomsten. De koster heeft een contract met de kerkrentmeesters. De koster wordt bijgestaan door een aantal vrijwilligers vanuit de gemeente, die tijdens de vakanties ook voor waarneming van de koster zorgen.

2.2.7. De cantor-organist

De cantor-organist geeft, in samenwerking met zijn vervangers en in overleg met de predikant, leiding en uitvoering aan het muzikale deel van de liturgie. Hij verzorgt de verkondiging en meditatie op het orgel of de piano, leidt de gemeentezang en ondersteunt voorganger en cantorij. Ook hij heeft een contract met de kerkrentmeesters. Er zijn naast de vaste organist twee vervangers aangesteld. De vaste organist gaat in ca. de helft van de diensten voor, de andere organisten nemen samen de overige diensten voor hun rekening. In de praktijk is de vaste organist verantwoordelijk voor (de organisatie van) klein onderhoud aan het orgel. Ook zorgt hij voor orgelspel bij de Leidse Orgeldag en bij Open Monumentendag. De cantor-organist organiseert in samenwerking met de ouderling-kerkelijk werker en geïnteresseerde gemeenteleden de inzet van de cantorij tijdens erediensten (2-3 projecten per jaar).

2.3. Samenwerking met de PGL en oecumenische samenwerking

Bij de totstandkoming van de Protestantse Gemeente Leiden (PGL) is de ELGL nauw betrokken geweest. Een Lutherse vertegenwoordiger had zitting in de speciale commissie, die dit proces van samengaan heeft voorbereid. Er is evenwel geen samenwerking met de Protestantse Gemeente Leiden afgesproken.

Met twee wijkgemeenten van de PGL, de Vredeskerkgemeente en Maranathawijkgemeente, worden samen met de Oud-Katholieke Parochie van Leiden twee oecumenische diensten per jaar gehouden en in de adventstijd en in de Stille week ook vesperdiensten. Ook worden gezamenlijk kortdurende kringen op projectbasis georganiseerd.

Een vertegenwoordiger van de diaconie van de ELGL woont de maandelijkse vergadering van de diakenen van de PGL bij. De diaconie van de ELGL neemt deel aan projecten van Diaconaal centrum “De Bakkerij” en ontvangt zo nodig praktische ondersteuning van “De Bakkerij” .

2.4. De kerkelijke gebouwen

De ELGL beschikt over een recent(2001) gerestaureerd kerkgebouw uit 1618 met een prachtig orgel uit 1790 en een unieke schilderijengalerij (9 schilderijen) met voorstellingen uit de Bijbel (vooral het Nieuwe Testament) uit het midden van de 17e eeuw. Het interieur is 19e-eeuws. Het geheel valt onder Monumentenzorg. Verbonden met het kerkgebouw is de consistorie (een grote zaal, een bruikbare zolderruimte, keuken en toiletten). De inrichting stamt grotendeels uit de jaren 50. Kerk en consistorie worden ook verhuurd aan derden. Dat vraagt dan opzicht door de koster en/of enkele vrijwilligers uit de gemeente. De kosterij is ook met het kerkgebouw verbonden en vervult daarin ook een functie als nooduitgang. De kosterij is eigendom van de ELGL. Op de gebouwen van de ELGL rust een hypotheek i.v.m. de restauratie van de kerk.

2.5. het Weeshuis

Aan de ELGL was tot 1922 ook het Evangelisch Luthers Wees- en Oudeliedenhuis verbonden en vormde met de kerk en de gebouwen van de ELGL aan de Middelweg een Luthers geheel. Het weeshuis als zodanig is echter in genoemd jaar gesloten en later verkocht. De geldmiddelen zijn ondergebracht in het Fonds van het Luthers Wees- en Oudeliedenhuis.

Het fonds wordt beheerd door een bestuur van drie personen, die onderling de taken verdelen. Zij functioneren conform het gestelde in de kerkorde ten aanzien van diakenen. Benoeming en ambtstermijn zijn eveneens gelijk. Zij worden aangeduid met de term “regenten” om de historische band met de vroegere tehuizen te benadrukken. Tenminste twee der regenten zijn tevens diaken in de kerkenraad . De derde zal, wanneer hij/zij van buiten komt, worden benoemd als diaken met bijzondere opdracht.

De doelstelling van het Fonds:

Aangezien de gelden afkomstig zijn van de verzorging van wezen en oude lieden zal het fonds zich vooral richten op ondersteuning van de zelfde leeftijdsgroepen binnen de gemeente. Het geld van het fonds zal uitsluitend projectmatig worden ingezet t.b.v. geestelijke en materiele acties op diaconaal gebied. Hierbij wordt de term “ jongeren” gedefinieerd als jonger dan 18, de groep ouderen als diegenen die post- actief zijn. Extra inzet van ambtsdragers e.d. die voortvloeit uit specifieke acties opgezet door dit fonds kan eveneens hieruit betaald worden. Het karakter van het fonds maakt, dat een project het karakter heeft van een incidentele actie. De acties dienen in het verlengde te liggen van het vigerende beleidsplan van de kerkenraad.

3.Toekomst

De ELGL is, gezien de leeftijdsopbouw, een krimpende gemeente. De laatste tijd hebben zich echter ook een aantal jonge mensen bij de ELGL aangesloten. Wij staan open voor wat de toekomst brengt. Wij willen een levende, gastvrije gemeente zijn, die blijft vieren volgens de lutherse traditie, maar gelijktijdig openstaat voor contacten en samenwerking met wijkkerken van de PLG en andere kerkgenootschappen in Leiden en omgeving.

Halverwege de periode waarvoor dit beleidsplan is opgesteld, zal de gemeente zich opnieuw bezinnen over de toekomst van de gemeente en de keuzes die dan moeten worden gemaakt, gezien de situatie op dat moment.

4. Concrete plannen voor de komende jaren

a. Wij willen ons als Evangelisch-Lutherse gemeente blijven richten op onze identiteit, die ons aanzet tot leven vanuit het geloof en de genade van God. Deze zullen wij blijven uitdragen in de eredienst, met aandacht voor woord, liturgie en muziek. Daarnaast zullen wij blijven samenwerken met andere kerkelijke gemeenschappen.

b. Wij willen het diaconaal-maatschappelijke karakter van de ELGL versterken. Daartoe willen wij diaconale projecten waaraan wij als ELGL deelnemen, zichtbaar maken. Mogelijkheden zijn informatie over projecten in de eredienst, gastsprekers en werkbezoeken.

c. Wij willen het pastoraat versterken, door ook huisavondmaal aan te bieden aan gemeenteleden die door leeftijd of andere gezondheidsproblemen niet (meer) in staat zijn om aan de lutherse eredienst deel te nemen.

d. In de komende jaren zijn twee jubilea die wij als ELGL hopen te vieren:

Lutherjaar 2017, de herdenking van 500 jaar Reformatie (ijkpunt: de aanslag van de stellingen aan de Slotkerk van Wittenberg door Luther)

Het 400jarig bestaan van het Kerkgebouw van de Evangelisch-Lutherse Gemeente Leiden.

Wij hopen met beide jubilea het Lutherse geluid in Leiden te kunnen laten horen. De concrete plannen zullen nog worden uitgewerkt.